Bernard de Gomme, grootvader van ‘perverse weduwe’ Catherina Boevey.

Catherina Boevey, AKA Katherina Bovey (1669-1726), grafmonument Westminster Abbey.

Op 23 november 1685 overlijdt Bernard de Gomme, een voorouder van mij, in Londen. Zijn tweede vrouw, Katherine Lucas, was een maand eerder overleden. De Gomme werd begraven in Tower Castle, zonder grafsteen of iets dergelijks.

Schoonzoon John Riches was de executeur. Hij was eerst gehuwd met De Gommes enige dochter, geboren voor 1666, toen in Middelburg De Gommes eerste vrouw Catharina van Deynse overleed. Die dochter was in 1685 kennelijk al overleden: ze komt in het testament niet voor. Wel erfde Anna Riches, geboren Davall, en gehuwd met John (een tweede vrouw dus) een paarlen halsband, die van Katherina Lucas was geweest.

Voor Ann Davall had De Gomme op 21 mei 1669 bij de Engelse koning Charles II een ‘grant of denization’ geregeld. Dat was bedoeld voor rijke immigranten, waar veel maar niet alle burgerrechten aan verbonden waren)[1]. Zij was de dochter van Thomas (ook wel Abraham) Potts. Op 4 juni werd ze genaturaliseerd. Haar overleden echtgenoot was koopman Thomas Davall, met wie ze op 6 februari 1642 in Amsterdam in ondertrouw was gegaan[2]. Die was weer de zoon van Thomas Davall I, een bierbrouwer uit Great Yarmouth. Thomas Potts zal dominee Thomas Potts zijn, ook de vader van dominee Thomas Thomasz Potts. Thomas jr. huwde Annika de Ruyter, dochter van zeeheld Michiel Adriaensz de Ruyter en was dominee in Vlissingen. De zwager van Bernard de Gomme, Bernhard van Deinse, was in dezelfde tijd predikant in Vlissingen[3].

Thomas Davall jr. was voor 1628 geboren in Great Yarmouth (het elders vermelde jaartal 1644 kan natuurlijk niet kloppen). Anna Davall-Potts is omstreeks 1622 geboren. Anna zou in 1668 hertrouwd zijn met John Riches, met wie ze nog enkele kinderen zou hebben gekregen, ondanks haar leeftijd. Volgens sommige bronnen (onder andere Wikipedia) was een van hen Catherina Boevey [4]. Maar uit het testament blijkt, dat Catherina de kleindochter was van De Gomme. In het testament komt wel hun dochter Anna voor: zij erfde 300 pond, die ze zou ontvangen als ze 21 werd of, indien eerder, bij haar huwelijk.

Testament van Bernard de Gomme, gedateerd 4 november 1685.

Thomas Davall jr. en Anne Potts waren omstreeks 1650 van Amsterdam naar Londen (parochie St. Mary-at-Hill) verhuisd. Ze kregen dus minstens 11 kinderen, van wie er twee jong stierven. Zoon Jasper werd koopman in Duitsland. Zoon Thomas (Londen, 1644 Dovercourt, 1612) werd koopman in Londen en MP voor Harwich. Hij trouwde in Amsterdam met Rebecca Burr, dochter van een andere Engelse koopman in Amsterdam. Dochter Lydia trouwde met John van Hattem (of: Hatten), een Nederlandse koopman (na zijn overlijden huwde hun dochter Lydia met James Brydges, de hertog van Chandos en vroege opdrachtgever van componist Handel). Thomas Davall overleed in 1663 in Londen.

John Riches was ook koopman geweest in Amsterdam. Het kan haast niet anders of het is de op 25 december 1633 in de Oude Kerk in Amsterdam gedoopte zoon van David Riches en Catharina Butler, de dochter van Matthew Butteler uit Sandwich, Engeland. Haar broer is de in de Warmoesstraat wonende wijnhandelaar Jan Bouteleur, gehuwd met Agneta Ruts. Haar vader, de in Keulen geboren doopsgezinde koopman Nicolaes Ruts, werd in 1631 door Rembrandt geschilderd. De Gomme, de molenaarszoon uit Terneuzen, belandde beroepsmatig in de hoogste Engelse kringen. Maar ook privé wist hij, de social climber, een indrukwekkend netwerk op te bouwen. In het leger ging het vaak om adel: koningen, prinsen, hertogen, graven, dat soort volk. Privé bevond hij zich onder kooplieden en dergelijke. Gemeenschappelijk kenmerk: het ging om Nederlanders die in Londen waren beland, of om Engelsen die koopman in Amsterdam waren geweest. De Dutch Church in Austin Friars lijkt ook en bindende factor te zijn. Nakomelingen klommen vaak nog hoger op: door huwelijken belandden ze in adellijke kringen, of werden parlementslid. De Gommes kleindochter werd onwaarschijnlijk rijk.

Rembrandt van Rijn, Nicolaes Ruts (1631). Frick Collection.

Vast staat dat John Riches de vader is van Katherina Boevey. Zij erfde 1000 pond, ondergebracht in een trust, waarvan haar vader en James Butler jr. (1651 – 1695) de trustees werden. Riches was de voogd van Butler geweest. Zijn vader was clothworker en rijke koopman James Butler sr., lidmaat van de Nederlandse kerk in Londen. Zijn moeder was Prudence van Acker, de zus van Katherine Lucas. De Van Ackers kwamen uit het Vlaamse Baille, nu in Frankrijk gelegen. Elk jaar ontving Catherina Boevey de rente. Bij haar overlijden zat er nog 500 pond in de trust: 100 pond erfden de dominees van de Nederlandse kerk in Londen, 400 pond was bestemd voor de armen van die kerk[5].

Molenaarszoon De Gomme was dus een social climber, niet alleen in zijn beroepsleven, maar ook in zijn persoonlijk leven. Was het leger de hefboom voor zijn carrière, het lijkt erop dat de Nederlandse kerk in Londen en de kooplieden die banden met Londen en Amsterdam hadden de hefboom voor zijn persoonlijke leven waren. Kleindochter Catherina werd stinkend rijk.

Catherina Boevey was een grote schoonheid, zeer belezen en erg intelligent en had een goed oordeel, volgens tijdgenoten. Op haar vijftiende trouwde ze met de twee jaar oudere William Boevey, de zoon van jurist en filosoof James Boevey (in Nederlandse archieven ook Jacques / Jacob Boeve[7]).

De Boeveys waren protestantse vluchtelingen, oorspronkelijk uit Kortrijk. Ze hadden ook een band met Middelburg. James’ vader Andreas was op zijn 7e in Engeland gekomen: zijn familie was gevlucht voor de hertog van Alva. James werkte als koopman, onder andere voor William Courten, de ontdekker van Barbados[6]. Hij studeerde Grieks en Latijn in de Republiek, werkte voor Charles II, toen hij in ballingschap in de Republiek was, werd vanwege een zakelijk geschil in Middelburg gevangengezet. Hij werd later jurist en schreef een groot aantal ‘self-help’ boeken, vooral over hoe je een echte man wordt. Met zijn broer kocht hij Flaxley Abbey, een groot landgoed op de plek van een voormalig klooster. Met zijn tweede vrouw, Isabelle de Visscher (waarschijnlijk geboren in Amsterdam gedoopt op 21-5-1623 als Isabeau de Visscher), kreeg hij zoon William[8].

Flaxley Abbey. Catherina Boevey liet een Hollandse tuin aanleggen.

William werd maar 25, maar wist toch het leven van zijn vrouw tot een hel te maken met zijn losbandigheid en zieke grappen. Catherina klaagde echter nooit. Het echtpaar kreeg geen kinderen. William had Flaxley Abbey geërfd. Catherina erfde het van hem, en als laatste der Boeveys erfde ze nog veel meer. Ze was op haar 23ste weduwe geworden, en had daarna tot haar dood een romantische relatie met haar nicht Mary Pope[9]. Als enige erfgenaam van de Boevey-familie was ze stinkend rijk. Ze deed heel veel aan liefdadigheid.  Ze stond zo goed als zeker model voor de perverse weduwe in de schrijfsels van Sir Richard Steele, onder andere oprichter van het nog steeds bestaande tijdschrift The Spectator. Ze was volgens hem ‘pervers’, omdat ze nooit op de avances van haar vele aanbidders, die vielen voor haar schoonheid, belezenheid, intelligentie én haar enorme rijkdom, inging: “this perverse woman is one of those unaccountable creatures that secretly rejoice in the admiration of men, but indulge themselves in no further consequences”. Het kwam niet in hem op, dat ze genoeg had aan Mary Pope. Flaxley Abbey liet ze na aan Thomas Crawley, die Boevey aan zijn naam toevoegde.

In Westminster Abbey en in Flaxley Church liet vriendin Mary Pope grafmonumenten voor haar (met de naam Katherina Bovey) plaatsen[10]. Er staat een heel verhaal over haar leven en filantropische deugden op. Op de sarcofaag staat: “This monument was erected with the utmost respect to her memory and justice to her character by her executrix Mrs MARY POPE who lived with her near 40 years in perfect friendship never once interrupted till her much lamented death.”

Sarcofaag van grafmonument voor Katherina Bovey, Westminster Abbey.


[1] Calendar of State Papers Domestic: Charles II, 1668-9. Originally published by Her Majesty’s Stationery Office, London, 1894. S.P. Dom., Car. II. 260, No. 112., S.P. Dom., Entry Book 30, f. 140.

[2] Stadsarchief Amsterdam, Wikipedia..

[3] Stadsarchief Amsterdam, Wikipedia, https://essexandsuffolksurnames.co.uk/history/the-cardinall-family/william-cardinall-of-alresford-1706-1749/the-davall-family-of-ramsey-enter-jane-austen-and-a-duke/; www.dominees.nl.

[4] https://en.wikipedia.org/wiki/Catherina_Boevey. Daar wordt o.a. verwezen naar een niet meer bestaande particuliere genealogie-site.

[5] Gordon Goodwin, Gomme, Bernard de. In:  Dictionary of National Biography, Vol. 22. 1885-1900, Volume 22, p. 103, 104. Jennett Humphries, Bovey, Catharina. In: Dictionary of National Biography, Vol. 6, p. 37-38.

[6] https://en.wikipedia.org/wiki/William_Courten

[7] Stadsarchief Amsterdam: o.a. Notariële archieven, archiefnummer 5075, inventarisnummer 972A, aktenummer 371565

[8] Stadsarchief Amsterdam; https://en.wikipedia.org/wiki/James_Boevey.

[9] Dat althans is de moderne interpretatie van de relatie.

[10] https://www.westminster-abbey.org/abbey-commemorations/commemorations/katherine-bovey

Copyright Theo Kentie.

Geverifieerd door ExactMetrics