Wolfenbüttel, 70 jaar geleden.

Op woensdag 11 april 1945 werd de Duitse stad Wolfenbüttel door het 9e Amerikaanse legerkorps ingenomen. Gevangenen in het gevangeniscomplex in het centrum van de stad zagen Amerikaanse infanteristen gebukt naar de Herzogstrasse oprukken. Een paar minuten later reed een klein pantservoertuig door de achterdeur van het complex. Onmiddellijk brak er een oorverdovend lawaai uit. Schreeuwende en huilende gevangenen sloegen met van alles op de deuren van hun cellen. Nadat de sleutels waren gevonden en de deuren waren geopend, bestormden honderden gevangenen de keuken en het magazijn. De bewaker, een oude man, werd de Holzhof opgegooid. Een hospitaalbeambte hielp enkele criminele gevangenen, die in het magazijn burgerkleding hadden gepakt, met een ladder over de muur.

2093_4429_1_g

  1. 11 april 1945: Amerikaanse militairen houden in de straten van Wolfenbüttel enkele Wehrmachtssoldaten onder schot.

Volgens ooggetuige Ton Velder vielen er doden bij de bestorming van de trap naar de keuken. In de keuken vonden gevangenen tot hun verbazing veel levensmiddelen. In de oven lag warm brood. Achter de keuken waren stallen, waarin mestvee werd gehouden: zo’n 200 varkens en ook nog konijnen. Die werden onmiddellijk geslacht. Op de Holzhof maakten de gevangenen vuren  om het vlees te bereiden. Andere stukken vlees werden in ketels in de keuken gekookt. Het was bijna idyllisch, meldt ooggetuige Fritz Counradi. Maar enkele uren later werd er geschreeuwd en gekreund: veel uitgehongerde gevangenen (gemiddeld woog men minder dan 50 kilo) verdroegen het vette vlees niet en stierven nog diezelfde nacht.

Op 8 april was gevangenisarts Walther Kalthöner in dienst getreden. Hij meldde na de oorlog, dat de Amerikanen enkele honderden gevangenen vrij lieten, terwijl de overige gevangenen vrij konden bewegen, omdat de deuren naar hun cellen van slot werden gehaald. In een grote ruimte waren zo’n 200 op sterven na dode gevangenen onder erbarmelijke omstandigheden vastgehouden. Kalthöner liet de zieken overbrengen naar het gevangenishospitaal. De meesten stierven, slechts zeven overleefden het.

Holzhof in de gevangenis van Wolfenbüttel

  1. De Holzhof in de gevangenis van Wolfenbüttel.

De Amerikaanse soldaat Howard Goodkind schoot tijdens zijn opmars in Europa één fotorolletje vol. Hij maakte een paar foto’s in Normandië, in Parijs en Londen, in Maastricht en drie foto’s in de gevangenis van Wolfenbüttel, enkele dagen na de bevrijding. Een foto laat twee voormalige gevangenen zien, die te verzwakt waren om te worden verplaatst, één foto toont de buitenkant met achter een getralied venster gevangen gezette bewaarders en er is een foto van de valbijl in het gebouwtje waarin de executies plaatsvonden.

gevangenis wolfenbuttel april 1945

3. Enkele dagen na de bevrijding van de gevangenis te Wolfenbüttel fotografeerde soldaat Howard Goodkind er een paar gevangenen die te zwak waren om vervoerd te worden (http://www.goodkindletters.com/gallery.html)..

Eén van de 1512 geregistreerde gevangenen die op 11 april 1945 werden bevrijd, was mijn vader. Op 6 maart 1946 schreef hij het Rode Kruis, dat hij nadat hij door de Amerikanen was bevrijd, was gaan lopen naar Hannover, een tocht van 80 kilometer, waar hij ‘enkele dagen’ over deed. Daar werd hij opgenomen in Krankenhaus Ricklingen. Op 9 mei vertrok hij naar Eindhoven. Andere gevangenen zouden pas na tien dagen uit de gevangenis hebben mogen vertrekken. Ze werden op open legervoertuigen naar Braunschweig vervoerd. Op het goederenstation daar werden ze ontluisd en vertrokken vervolgens per trein naar huis.

Gepubliceerd in 2015

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.