Duitse krijgsgevangenen in Rotterdam-West.

Vanaf januari 1918 werden in Nederland vele duizenden Britse en Duitse krijgsgevangenen gehuisvest: ze mochten na jaren gevangenschap naar het neutrale Nederland vertrekken. Zon 1000 Duitsers werden opgevangen in Rotterdam, velen daarvan in Rotterdam-West.

In Rotterdam-West was ook het uitwisselpunt, waar Engelse krijgsgevangenen die te invalide waren om weer te kunnen gaan vechten en Duitse gevangenen, die uit Engeland kwamen werden in- of uitgeladen. Dat gebeurde aan de Lloydkade, waar treinen de invalide Engelsen aanvoerden. Gezonde Britten werden vooral in Den Haag gehuisvest. Invalide Duitse krijgsgevangenen en burgergevangenen die niet als soldaat ingezet konden worden, werden met dezelfde treinen teruggebracht naar hun heimat.

Het vervoer van en naar Engeland gebeurde met de stoommailboot Sindoro van de Rotterdamsche Lloyd en de raderstoomschepen Koningin Regentes en Zeeland van de Stoomvaart Maatschappij Zeeland. Die drie schepen voeren in 1918 heen en weer tussen Rotterdam en het Engelse Boston aan de Wash. Toen een Duitse torpedo ondanks alle garanties de Koningin Regentes op de terugreis tot zinken had gebracht (toevallig zonder Duitse krijgsgevangenen aan boord), lagen de transporten enkele maanden stil. De loods Hollandia aan de Lloydkade was ingericht als noodhospitaal met 400 bedden.

Het geplande aantal in Nederland te huisvesten krijgsgevangenen was 16.000, gelijkelijk verdeeld over beide nationaliteiten. Het ging daarbij om officieren en onderofficieren (en nog inzetbare burgergevangenen), die naar rang werden gehuisvest: de officieren vaak in dure hotels, de onderofficieren in barakken of net opgeleverde nieuwbouwwoningen of in een goedkoop hotel, zoals hotel Wilson op de hoek van de Haspelsstraat en de Hudsonstraat. Gewone soldaten werden in Duitsland als dwangarbeider aan het werk gezet: die lieten ze dus niet gaan. Door de afloop van de oorlog in november 1918 werd het aantal van 16.000 niet gehaald.

De krijgsgevangenen genoten een grote mate van vrijheid: ze studeerden, werkten, sportten, traden als muzikanten op, of ze lieten hun vrouwen of andere familieleden overkomen. Ze mochten heel veel, maar absoluut niet terug naar hun vaderland.

 

 

Figuur 1 Foto werd in 1918 gemaakt op de Beukelsdijk.

 

 

 

Figuur 2: Nog gedeeltelijk aanwezig in de Haspelsstraat.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Terug naar index